Van’ın güneyindeki dağlık bölgenin el değmemiş bir noktası olan Müküs’te (Türkçe Bahçesaray, Ermenice Moks) aşırı kar yağışı bölge sakinlerinin seyahat etmesini engeller. Dağların zirvelerini kaplayan kalın ve tehlikeli kar tabakası, Kürtçe “aşit” kelimesinin çifte anlamını çağrıştırır: çığ ve felaket; çığ tehdidi ve Ermenilerin “Meds Yeghern’’ olarak andıkları 1915’teki “Büyük Felaket”. Aşît, Stefan Zweig’ın, satrancın faşizm karşısında bir tür hayatta kalma mekanizmasına dönüştüğü psikolojik bir gerilim romanı olan Satranç’tan (Schachnovelle, 1941) esinleniyor. Filmin yönetmeni Pınar Öğrenci, Ermeniler için sembol bir şehir olan doğup büyüdüğü Van kentinin bu ücra bölümünde, Ermeni toplumuna ait travmaların izini sürüyor. Manzaranın görünüşteki buz gibi güzelliğinin sukûneti Van Ermenilerinden sürgün müzisyen Muradyan’ın şarkılarıyla bozulur. Aşît, documenta fifteen, 2022 çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
